بسم الله الرحمن الرحيم     جزئیت بسم الله در فتاوا و روایات تقابل اجماع اصحاب بر جزئیت بسمله با روایات جواز ترک آن در کلام مرحوم صاحب مفتاح الکرامه صفحه هفتم بودیم. ایشان در مقام رابع فرمودند کسانی که می‌گویند این قرائات متواتر الی رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله نیست، بلکه فقط متواتر به عاصم و […]

بسم الله الرحمن الرحيم     استقلال زبان و منطق از یکدیگر محور بحث ما در جلسه قبل بر این بود که در بحث هوش مصنوعی و اینکه احکام فقهی بر فاعل یک کاری بار شود که آن فاعل از پشتوانه انواع این هوش مصنوعی برخوردار است، با استظهاری که از دلیل شرعی می‌شود، موضوع […]

بسم الله الرحمن الرحیم     سیر بحث های انجام شده شاید حدود سال نود و سه بود که این بحث قرائات ذیل تفسیر مبارکه سوره ق شروع شد. از آیه «مَا يُبَدَّلُ ٱلۡقَوۡلُ لَدَيَّ»[1] به این بحث آمدیم. فهرست وار عرض می‌کنم؛ مطالبی مطرح شد. مقدمه النشر ابن جزری را خواندیم، مقداری از فصل […]

بسم الله الرحمن الرحیم مقدمه آیا نفس الامر مساوق با وجود مقابلی است یا از آن اوسع است؟ این نوشته در پی جواب دادن به این سوال است و سعی دارد با استشهاد به مواردی واضح معلوم شود که مورد یا مواردی داریم که نه وجود ذهنی است و نه وجود خارجی ولی همه قبول […]

بسم الله الرحمن الرحيم       گزارشی از جلسه قبل بحث ما سر این بود که حاج آقا فرمودند ادله اعتبار رؤیت در مسأله هلال از ادله استصحاب است. من عرض کردم بسیار مهم است که این موضع‌‌گیری و این نگاه به روایات «صم للرؤیة» که صغرائی از استصحاب را بیان می‌‌کند، اصلاً عینک […]

درآمد بحث از شبهات و اقسام آن، بحثی پردامنه در اصول است. تقسیم رایج شبهه به حکمیه و موضوعیه از سویی و تقسیم آن به مفهومیه و مصداقیه از سوی دیگر، در بسیاری از کتب اصولی -خاصّه کتب متأخر- به وفور دیده می‌شود. دامنۀ تأثیر این بحث را می‌توان در بحث تمسک به عام در […]

بسم الله الرحمن الرحیم جلسه ٨١: ١۴٠٠/١٢/٠٧ تحقق «تشکیک» در مفاهیم «متواطی» عبارت صفحه سیزده را می‌خواندیم. به صفحه اول برگشتیم. در صفحه سیزده به‌دنبال رؤیت حقیقی برای هلال حقیقی بودیم. بحث در این بود. خلاصه عرض من این شد که می‌بینیم در رؤیت، شک واقع می‌شود و علماء از آن بحث می‌کنند. به‌دنبال این […]

بسم الله الرحمن الرحیم جلسه ٧٩: ١۴٠٠/١٢/٠٢ نقش «مرئیّ» و «مناسبات حکم و موضوع» در مراد از «رؤیت»   ترکیب و تشکیک در ماهیت صفحه سیزدهم بودیم. عبارت این بود: فإذا کانت رؤیة الهلال بالتلسکوب رؤیة حقیقیة عرفیة لهلال حقیقی عرفی و إن لم تکن متعارفة، فتترتّب أحکام الهلال علیه عند تحقّقه[1] پس ما این […]

بسم الله الرحمن الرحیم       ضرورت آشنایی عالم دینی با معلومات عمومی علمی زمان خود شاگرد: علوم طبیعی چقدر می‌توانند زمینه مباحث الهیات و فقهی را فراهم کنند؟ مثلاً در مباحث کیهان شناسی مطالبی هست که می‌تواند له یا علیه مباحثی که در اینجا داریم شهادت بدهد. استاد: خلاصه فرمایش شما این است؛ […]

بسم الله الرحمن الرحیم       خاستگاه مفهوم وجود نزد علامه طباطبائی در جلسه قبل ترکیبی از سهو و نسیان شد و مطلبی را به اصول فلسفه نسبت دادم. همین‌طور بین مباحثه‌ به ذهنم آمد و گفتم که علامه در اصول فلسفه گفته اند که خاستگاه وجود از وجوب بالغیر است. این سهو بود. […]