بودن وصيّت و در معروف و حق بودن آن و بالجمله واجد شروط وصيتِ كبير باشد ، ملحق بودن آن به وصيّت بالغ به ده سالگى چنانچه مشهور است، خالى از وجه موافق با نقل موصوف به حُسن در كلام محقّق نيست .

 ☐  عتق مسلم توسط كافر

آيا عتق كافر، مسلم را صحيح است يا نه ؟ محكىّ از «خلاف» و «مبسوط» صحّت آن است مطلقا . و چون معتبر است در آن، نيّت قربت غير متصوّره در جاحد و منكر صانع جليل، پس از او باطل است ؛ و اما از كسانى كه متمشّى مى‌شود قصد تقرّب ، اگر چه تقرب حاصل نمى‌شود و لذا باطل است عبادات محضه غير ماليّه كه صحّت آن و ترتّب اثر بر آنها متمحض در ترتّب ثواب است و آن بدون اسلام ممكن نيست ، بلكه بدون ايمان به معنى أخصّ ايضا در غير معلوم به سيره قطعيّه از قبيل بناى مساجد و وقف آنها ، و اعتبار اسلام در عبادت ماليّه ( مثل عتق ) اجماعى نيست به ملاحظه مخالفت مشهور متأخّرين ، با موافقت صحّت عتق با كليه «ألزموهم… الخ» در خصوص اهل الزام و التزام ، و به اينكه ثبوت ولاء در خصوص ارث، سبيل بر مسلم نيست چون ارث او بعد از وفات بدون وارث خاص است با آنكه توارث بين اهل دو ملت نيست پس كليّت ولاء معتِق قابل تخصيص است به كليات ثابته ؛ پس صحّت عتق كافر با موافقت آن با تغليب حرّيت ( اگر چه تصديق به آن در شبهات حكميّه محل تأمّل است ) خالى از وجه نيست در آنهايى كه قصد قربت از آنها متمشّى بشود .

 ☐  عدم اعتبار اسلام در معتَق

اعتبار اسلام در معتَق، محل خلاف است ، و صحّت آن محكىّ از «خلاف» و «مبسوط» و «جامع» است ، و با وجود مصالح مرجّحه به نحوى كه عتق صالح براى تقرب و قصد آن باشد، صحّت، خالى از وجه موافق با عموم آيه شريفه نيست .