بودن رقبه بدون حاجت به آن يا مالك بودن ثمن آن با امكان ابتياع بدون اضرار به حال .

اوصاف معتبره در رقبه

الف. ايمان

معتبر است در عتق رقبه از كفاره قتل اگر چه عمدى باشد بنا بر اظهر، «ايمان»، به معنى اسلام كه عبارت از «اقرار به شهادتين» با عدم علم به مخالفت قلب با اظهار است ، يا حكم اسلام به سبب اسلام احد ابوين .

و اعتبار آن در سائر كفارات ، احوط است ، بلكه در خصوص بعضى ـ مثل افطار روزى از ماه رمضان ـ ثابت است .

و عتق غير مسلم در غير كفاره ، محل تأمّل است .

و معتبر نيست در صحّت عتق اثنا عشرى بودن ؛ بلكه ناصبى نبودن ، و عتق مستضعف مانعى ندارد، بنا بر اظهر .

و فرقى بين ذكر و انثى و صغير و كبير نيست در صورتى كه صغيرِ غير بالغ ، احد ابوين او در حين ولادت يا قبل از بلوغ، مسلمان باشد . و احوط در كفاره قتل ، عتق بالغ مسلم است .

عتق حمل محكوم به اسلام ـ به واسطه اسلام احد ابوين او ـ مجزى نيست در تقدير تعقّب به موت بعد از ولادت و انفصال با حيات .

اشاره بالغ اخرس در صورتى كه ابوين او كافر بوده‌اند ، اگر مفهِم اسلام باشد، به منزله تلفظ غير اخرس است به شهادتين ، و عتق او صحيح است در موارد اعتبار ايمان به معناى اسلام.

اقرار به شهادتين كافى است در حكم به اسلام ، و اظهار برائت از غيراسلام شرط نيست .

در صحّت عتق مسبىّ از اولاد كفار اگر چه با احد ابوين او نباشد تأمّل است ، اگر