از ضروريات منفَق عليه باشد و واجب باشد غير سكنى و كسوه و اطعام در واجب النفقه از باب نفقه واجبه مملوكه، نه از جهت ديگر.
☐ قضايى نبودن و ذمّى نبودن نفقه اقارب
و نفقه اقارب قضا نمىشود و دَين ثابت در ذمّه نيست مگر آنكه به وجه صحيحى به وسيله حاكم يا عدول مؤمنين استدانه بشودبر ذمه منفق، كه واجب است اداى اين دين.
احكام نفقه اقارب
☐ ترتيب در منفِق در نفقه اقارب
- نفقه ولد، چه پسر باشد چه دختر، بر پدر است؛ و اگر پدر نباشد يا فقير باشد، بر پدر پدر او است، [او] به همين ترتيب در اجداد پدرى؛ و اگر هيچ كدام نباشند يا همه فقير باشند بر مادر ولد است؛ و اگر نباشد يا آنكه فقير باشد، بر پدر و مادر مادر است به ترتيب الاقرب فالاقرب اگر چه اقرب انثى و ابعد ذكر باشد، مثل جدّ امّ و مادر امّ و جدّه مادر با پدر مادر، كه انفاق بر اقرب به امّ است؛ و با مساوات شريكند در انفاق اگر چه مختلف در ذكورت باشند. و در آباى امهات اب با امهات امهات اب در صورت اتّحاد درجه شريكند؛ و با تفاوت، اقرب منفق است اگر چه ام اب باشد، نه ابعد اگر اب ام اب باشد. و اگر والد و ولد داشته باشد، شريك هستند در انفاق بر متوسط فقير، و اقربيّت به اين فقير، موجب تقدم مىشود. و ولد ولد با جدّ شريك مىشود در انفاق، و محتمل است تقدم بنوّت اگر چه در بنت باشد، بر امومت.
در اجتماع اب و جدّ ابى، نفقه بر اب است؛ و اگر مادر و جدّه مادرى باشد، چه ابى و چه امى از مادر، نفقه بر مادر است؛ و اگر مادر با جد ابى باشد يعنى از پدر، نفقه بر جدّ است. و اگر صاحبِ اولاد اغنيا باشد ـ چه ذكور باشند چه اناث ـ متشارك در نفقه و مقدار آن هستند؛ و اگر مختلف باشند، اظهر اشتراك در نفقه على السويه مىباشد، و موسر و مكتِسب فرقى ندارند. و اگر بنت با ابن ابن باشند، نفقه