ساير مواضع مسجد الحرام؛ و اگر در مقام ممكن نشود، در ساير مواضع مسجد الحرام الأقرب فالأقرب به مقام. و ظاهر اين است كه اعاده آنچه به جا آورده از سعى و غيره، لازم نباشد اگر چه احوط اعاده است.

و بعضى متفرّع كرده‌اند بر اعتبار ترتيب ما بين نماز طواف و ما بين افعال لاحقه، آن كه كسى كه واجبات نماز را از قرائت و غيرها نداند، عمره او باطل است و هم چنين حج او، پس برى‌ء الذمه نخواهد شد از حجّه‌الاسلام؛ لهذا بر مكلّف لازم است در جميع اوقات خصوصا در وقت اراده حج بيت‌اللّه‌ الحرام تصحيح نماز خود را؛ و اگر ممكن شود نماز طواف را در مقام به جماعت كند، از دغدغه قرائت حمد و سوره فارغ خواهد بود.

و اگر دشوار باشد از براى شخص ناسى برگشتن به مسجد، پس به جا بياورد آنها را در هر مكانى كه متذكّر شود هر چند در بلد ديگر بوده باشد؛ و احوط آن است [ كه ] برگردد به حرم اگر دشوار نباشد و آنها را به جا آورد. و بعضى در صورت تعذّر برگشتن به مقام، استنابه را لازم دانسته‌اند، بنا بر اين، احوط جمع است ميانه قضاء آنها در هر جا كه متذكّر شود و گرفتن نايب كه آنها را در مقام به جا آورد.

و اگر بميرد واجب است بر ولىّ قضا، مثل باقى نمازى كه از ميّت فوت شده.

   مستحبات نماز طواف

و مستحب است در نماز طواف آن كه در ركعت اوّل بعد از حمد سوره توحيد و در ركعت دوّم سوره جحد بخواند، و چون از نماز فارغ شود حمد و ثناى الهى به جا آورد و صلوات بر محمّد و آل محمّد بفرستد و طلب قبول از خداوند عالم نمايد و بگويد: «أللهم تقبّل منّي ولاتجعله آخر العهد مني. ألحمد للّه‌ بمحامده كلها على نعمائه كلّها حتى ينتهى الحمد إلى ما تحب وترضى. أللهم صلّ على محمّد وآل محمّد وتقبّل مني وطهر قلبي وزك عملي.» و در بعض روايات است آن كه بگويد: «أللهم ارحمني بطواعيتي إيّاك وطواعيتي رسولك ـ صلى اللّه‌ عليه وآله أللهم جنّبني أن أتعدى حدودك،