س . سجود، به چه محقّق مى‌شود؟

ج . تحقّق سجده به خم شدن و گذاشتن پيشانى است بر وجهى كه عرفاً سجده گفته شود؛ و كفايت مى‌كند رسيدن مقدار درهم[1] از پيشانى به ما يصح السّجود عليه.

س . حدّ پيشانى، چه مقدار است؟

ج . به حسب طول، از اوّل رستنگاه موى سر است تا سر دماغ و ابروها؛ و به حسب عرض، مابين جبينين است.

<-> و با تركِ نسيـانى، واجب است سجود در وقت تذكّر؛ و همچنين اگـر عصياناً ترك شـد، وجوب سـاقط نيست؛ و همچنين اصل فوريّت ساقط نمى‌شود در دو صورت مذكوره.

سجده شكر و موارد استحباب آن

و سجده شكر، مستحبّ است براى «تجدّد نعمت»؛ و «دفع نقمت»؛ و «توفيق اداى فريضه»؛ و «اصلاح بين دو نفر» و ساير نِعَم، بلكه تذكّر آنها در صورتى كه مسبوق به سجود براى آنها نباشد؛ بلكه تعدّد سجده شكر براى مطلب واحد با فصلِ تعفيرِ خدّين، به رجاى مطلوبيّت، مستحبّ است.

و اعتبار سجود بر مايصحّ السّجود عليه و وضع مساجد سبعه در سجده شكر، مثل سجود تلاوت، مستحبّ است، چنانچه گذشت.

و اصل سجده شكر، مستحبّ و ذكر در آن، مستحبّ است. و مروى است كه اقلِّ مجزى «شكراً للّه‌» سه مرتبه است، و اَوْلى رعايت ادعيه مأثوره در سجده شكر نمازى است.

و جايز است الصاق بطن و افتراش ذراعين و الصاق صدر و جُؤجُؤ، به زمين اگر چه فوت شود وضع بعض مساجد با آن بنا  بر اظهر.

مستحبّ است با وضو بودن در حال سجود شكر، يعنى سجود با وضو، اكمل است از سجود بدون وضو.

[1] . گذشت كفايت اقلّ از اين مقدار و طرف انمله.