1
اگر مشتبه شد ميّت در آب با حىّ تا بعد از خروج ، و شبهه محصوره بود ، جائز نيست معامله مذكّى با همه ، و احوط عدم معامله مذكّى با هريكى به تنهايى است ، و در شبهه غير محصوره، همه محكوم به حكم تذكيه است .
5 . و تذكيه ملخ مثل تذكيه ماهى است در حصول به مجرد اخذ در حال حيات و عدم اعتبار اسلام آخذ و تسميه و استقبال ، با اختصاص ماهى به عدم موت در آب .
و آنچه در دست كافر باشد حلال نمىشود مگر با علم يا اطمينان به اخذ در حال حيات ، چنانچه در ماهى مذكور شد . و اگر قبل از اخذ بميرد، حلال نمىشود ؛ و هم چنين اگر بسوزانند زنده را از روى قصد . و اگر بريان كنند ملخ گرفته شده را در حال حيات ، در حكم ماهى بريان شده در حال حيات است .
و ملخ قبل از قدرت پريدن ، به گرفتن حلال نمىشود . و حيوان شبيه به ملخ كه مسمّى به اسم او نيست در عرف ـ مثل م«هرجل» و «دَبى» اگر از ملخ نباشد ـ از حشرات است و حرام است .
در اخذ صبى ماهى و ملخ را و تذكيه آنها اشكالى نيست ؛ و در اعتماد به قول او در حيات مأخوذ ، بدون اطمينان ، تأمّل است . و هم چنين در اعتبار قصد مجنون در غير حال افاقه تأمّل است .
6. به تذكيه حيوانى كه در شكم او بچه او است و تام الخلقه است و مو و كرك داشته باشد ، آن بچه مذكى مىشود اگر چه صاحب روح بوده باشد ؛ و اگر بعد از خروج، زنده بود، بايد ذبح شود ، و اگر ذبح نشده مُرد، ميته است . پس تماميت خلقت و خروج بعد از موت، لازم است در مذكى شدن به تذكيه مادر ، و بدون يكى از اين دو