فصل چهارم

حنث يمين

 ☐ تحقّق حنث به اختيار سبب

حنث ، به اختيار خلاف حلف، محقّق مى‌شود اگر چه به سبب اختيار سبب باشد، مثل ركوب سفينه و دخول بلدى ، يا ركوب دابّه‌اى و وصول به مكانى ، يا حمل انسانى او را با اذن او و بردن به جايى ؛ و بدون اذن اگر محمول شد با تمكّن از امتناع ، پس حمل، حنث مى‌شود ، چون كه دخول اختيارى كه مصحّح يمين است، اعم است از تسليمى كه در ترك امتناع، حاصل است و اذن در آن لازم نيست در اختيارى بودن .

 ☐ عدم تحقّق حنث با اكراه

و با اكراه ، حنث محقّق نمى‌شود و كفّاره لازم نمى‌شود ؛ و هم چنين با فراموشى حلف ، و جهل به محلوفٌ‌عليه بدون علم اجمالى و بدون حالت سابقه حلف و شك در انقضاى مدت در حلف .

 ☐ انحلال و بقاى قسم با فعل و ترك

و در موارد عدم حنث و عدم لزوم كفاره به واسطه اعذار متقدّمه  ، اظهر عدم انحلال يمين است ( كه متعلَّق آن ، فعل اختيارى با التفات و علم است ) حتى در اكراه ؛ و حتى اگر متعلّق يمين، ترك طبيعت بود و ايجاد كرد آن را به عذرى ، باقى است بالنسبه به موارد انتفاى عذر ؛ اما اگر حلف بر صوم هرپنجشنبه مثلاً كرد [ و  ]در يك پنجشنبه معذور شد ، عدم انحلال در سائر پنجشنبه‌ها واضح است .