اختلاف در زمان علم به جعل بنا بر عدم استحقاق قبل از علم ، اگر [ چه  ]اظهر عدم اعتبار است با عدم قصد تبرّع .

و با اختلاف در تعدّى و تفريط در مورد عمل بعد از تحصيل آن ، قول عامل مقدّم است ، و لوازم آنچه تحصيل شده مثل نفقه عبد و علف دابّه بر مالك است .

 ☐ جعاله در امورى كه داراى مراتب است

فرع. اگر جَعل بر تعليم قرآن كرد پس بعضى را تعليم كرد و امتناع از بقيه كرد ، اظهر استحقاق موزّع بر مقدار تعليم است ، مثل صورت امتناع صبىّ از تعلّم يا موت صبىّ يا عذر غير اختيارى يا وقوع تعليم بقيه از عامل ديگر يا منع پدر كه فسخ جَعل نسبت به عامل اول است ؛ يا آنكه استحقاق اجرت المثل دارد اگر فسخ كرد از روى اختيار ، مگر با قرينه بر خلاف مقتضى توزيع . و اگر فوق العاده بليد بود [ و ] ياد نگرفت هيچ را ، اجرت المثل محتمل است با احراز اذن مطلق در مقدّمات .

و هم چنين است اگر گفت : «ان خطت لي هذا القميص فلك درهم» پس بعضى را كه خياطت كرد به نحو قابل از براى تكميل ديگرى ، مستحق تكميل يا اجرت المثل است ، و دوم با احراز اطلاق و استظهار آن از كلام ، اقرب است ؛ و با عدم آن كه شايد غالب باشد ، عدم استحقاقِ چيزى، محتمل است بلكه خالى از وجه نيست .

الحمد للّه‌ و الصلاة على سيّد أنبيائه محمّد و آله الطاهرين .

بلغ المقام بحمده تعالى يوم الأربعاء، العشرين من شهر صفر الخير من سنة

ألف و أربعمائة هجرية، على مهاجرها ألف سلام و تحيّة .