فصل دوّم

احكام جعاله و مسائل تنازع

1. احكام جعاله

 ☐ اشتراط تقدّم جعاله بر عمل در استحقاق

1. جُعل، مستحَق عامل نيست مگر با تقدم جعاله بر عمل پس اگر بدون جعاله مستولى شد بر آبق ، مستحق اجرت نيست ، و بر او است تسليم به مالك يا اعلام و تخليه ؛ و اگر با شاهد حال احراز اذن مالك در تسليم بدون مجانيّت نمود براى او اجرت المثل مقدمات تسليم ثابت است ، و اگر تبرّعا تحصيل و تسليم نمود مستحق اجرت نيست .

 ☐ تأثير تعيين و عدم تعيين جُعل در استحقاق

2. جعل اگر معيّن شده است با تسليم ، استحقاق آن ثابت مى‌شود ؛ و اگر غير معيّن است، اجرت المثل عمل ثابت است . و در روايت است كه اگر آبق را از شهر گرفت و تسليم كرد، يك دينار شرعى را مستحق است ، و اگر از خارج شهر گرفت چهار دينار شرعى را مستحق ، و فتواى مشهور موافق با آن است ؛ و اظهر حمل بر موافقت با اجرت المثل است در شهرهاى معهوده ، و آنچه موافق با اين تقدير است در ازمنه ديگر و شهرهاى ديگر با حفظ نسبت از حيث وسعت ، مگر با اطمينان