منتفى است بدون لعان .

و بايد به حسب ظاهر امكان لحوق داشته باشد به طورى كه اگر لعان نبوده شرع حكم به لحوق مى‌كرد ، اگر چه بداند زوج ، انتفاى ولد را از او بر خلاف مقتضاى ظاهر .

 ☐  اعتبار امكان و احتمال لحوق

و اگر در نظر زوج ممكن باشد لحوق اگر چه بعيد باشد ، جائز نيست براى او نفى ولد ، چون با امكان ، محكوم به مقتضاى فراش است . و اگر عالم به عدم تكوّن از او باشد ، لازم است بر او نفى ولد اگر چه با لعان باشد در صورتى كه چنانچه فرض شد اگر بر حسب ظاهر محكوم بشود شرعا به لحوق بر تقدير عدم لعان .

و اگر اختلاف بين زوجين در زمان حمل بود بعد از دخول ، در اينكه به حسب زمان ، قابل لحوق نبوده يا بوده ، لعان ثابت است و مؤثّر است در حكم آن .

و مورد لعان ، امكان لحوق و احتمال آن است . و ولد ملحق نمى‌شود در ظاهر مگر با امكان وطى به نحوى كه موجب تولد باشد ؛ پس با وطى غير بالغ عادى مثل طفل 8 ساله ، ولد ملحق نمى‌شود اگر چه از قدرت خالق تعالى خارج نيست ، و مانند ولادت تامّ در كمتر از 6 ماه است ؛ به خلاف وطى طفل ده ساله مثلاً كه ممكن است تولد از آن به بلوغ طفل اگر چه نادر باشد . و در صورت عدم امكان وطى خاص كه مذكور شد ، لحوق نيست تا آنكه براى نفى آن لعان ايقاع بشود .

 ☐  رابطه بلوغ با لحوق و لعان

بلكه امكان بلوغ، كافى است در لحوق ظاهرى ، نه در لعان كه ثابت است براى بالغ ، پس هرجا لعان ثابت است، امكان بلوغ هست ؛ و ممكن است امكان بلوغ باشد و لعان نباشد، چون بلوغ ثابت نشده ، و احكام آن مرتب نمى‌شود .

مگر آنكه ادعاى بلوغ به احتلام نمايد و تصديق بشود در اين دعوى و بر حسب