و منعقد مى‌شود ايلاء خصىّ كه قادر بر ادخال هست . و در مقطوع الذكر كه قادر بر مجامعت و غير مساحقه نيست تأمّل است ؛ و بنا بر انعقاد ، فئه او به قول است اگر مساحقه و نحو آن ممكن نباشد .

و احوط اعتبار اضرار است در جميع موارد ايلاء چنانكه گذشت .

3. شرائط ايلاء شونده

و معتبر است در صحّت ايلاء ، دخول به زوجه ؛ و مدرك آن وجهى است براى عدم صحّت ايلاء مجبوب الاصل كه قادر بر جماع و ادخال نبوده است .

و ايلاء با حرّه و زوجه مملوكه و از حرّ و زوج مملوك واقع مى‌شود .

و مرافعه براى ضرب مدت ، با زن است ؛ و براى او است مطالبه فئه اگر چه زوجه مملوكه باشد ، و اعتراضى از مالك بر او نيست . و با ذمّيه بر تقدير صحّت نكاح ، ايقاع ايلاء مى‌شود ، مثل مسلمه .