و اگر مهر حره، به سبب زيادتى، مجحف به حال شخص باشد، اظهر جواز است اگر چه قايل به تحريم بشويم. و در اعتبار قدرت بر مهر، زائدا بر مستثنيات دين، و اعتبار عدم فقر، تامل است، و احوط كفايت قدرت عقليّه با عدم اجحاف است. و مالى كه غايب است و بالفعل واصل نيست، و ممكن نيست استدانه تا زمان وصول، و خوف عنت است، سبب طول نمى‌شود؛ و جايز است نكاح امه، بنابر منع، بنابر اظهر.

و اگر ممكن شد مال را به كمتر از ثمن المثل بفروشد، بدون اجحاف، و با عقلايى بودن معامله، اظهر و احوط تمكّن است از مهر حره. و اگر راضى شد حره به تأجيل مهر تا زمان ترقب قدرت، اظهر تمكّن است؛ و تا زمان عدم ترقب، خالى از تامل و احتياط نيست. و ملحوظ در تمكّن، مجموع مهر است، اگر چه بعضى مُطالَب حاضر، و بعضى غير مطالَب و غايب باشد.

و احوط حصول تمكّن است از مهر، با تمكّن از التزام به دين، نسبت به زوجه حره يا غير او، با قرض كردن در صورت ترقّب وفاى در زمان آن.

و بنابر حرمت با عدم شرطين، پس جايز نيست بيش از يك كنيز را نكاح نمايد در صورت وجود دو شرط؛ و به همان يكى، زوال خشيت عنت مى‌شود؛ و در صورت فرض عدم زوال، نكاح دومى هم جايز است. و بنابر جواز، ابتدائا دو كنيز را مى‌تواند ازدواج نمايد، و سوّمى را نمى‌تواند ازدواج نمايد، بنابر آنچه خواهد مذكور شد، ان شاء  اللّه‌.

  اِذن زوجه حرّه، شرط ازدواج با امه

4. ازدواج امه در صورت جواز، كه وجود دو شرط باشد، يا مطلقا، در وقتى جايز است كه حره در عقد زوج نباشد، و گر نه بايد با اذن او ازدواج نمايد امه را در صورتى كه وجود حره منكوحه مانع از دو شرط نباشد يا قايل به جواز مطلق باشيم. و در صورت عدم اهليّت اذن، احوط ترك ازدواج امه است. و در صورت مبادرت به عقد بدون اذن، اظهر موقوف بودن آن است بر اجازه لاحقه، مثل ساير موارد نكاح فضولى.