1
و عمه و خاله بلا واسطه معلومند، و عمه و خاله اب همچنين. و عمه و خاله اجداد و جدّات، عبارتند از زنى كه با يكى از اجداد از طريق اب يا ام شخصى، خواهرى داشته باشد به نحو مطلق، و او عمه است.و خاله جدّ و جدّه زنى است كه با يكى از جدّههاى از طريق اب يا ام، خواهرى داشته باشد به نحو مطلق، يعنى: خواهرى ابوينى يا ابى يا امى.
و عمّه عمّه و خاله خاله، اگر عمّه و خاله شخص شدند، محرّم مىشوند (مثل اينكه عمه قريبه، خواهر مادرى پدر باشد كه عمهاش عمه عمه نمىشود براى شخص؛ و خاله قريبه، خواهر پدرى مادر باشد كه خاله او خاله شخص نمىشود) وگرنه به اين سبب محرّم نمىشوند، مثل اينكه عمه قريبه خواهر ابى پدر باشد، و خاله قريبه خواهر مادرى مادر باشد، كه در اوّل عمه شخص؛ و در دوّم خاله شخص مىشود.
و حرام است بر زن آنچه كه حرام است بر مرد، با حفظ نسب؛ پس كما اينكه حرام است بنت بر اب، حرام است اب بر بنت، و هكذا. و عقد بر محرّمات، فاسد است.
و ثابت مىشود نسب به وطى به شبهه؛ و كافى است معذوريّت ظاهريّه در آن به امارات معتبره و اصول كه انكشاف خلاف آنها شده باشد، اگر چه جاهل به معذوريّت باشد و تجرّى كرده باشد به واسطه جهل به مسأله؛ و مثل آن [است ]صور عدم تكليف