ضمان مثل يا قيمت در تعدّى و تفريط و اعتبار قيمت روز

10. اگر به سبب تفريط يا تعدّى، تلف شد عين مستعاره، بر او است مثل آن، اگر از صاحب امثال است؛ و قيمت آن، اگر قيمى است؛ و عبرت به قيمت روز تلف است كه وقت فعليّت ضمان معلّق است نه روز تفريط يا اعلى القيم از آن وقت تا وقت تلف بنابر اظهر.

و اگر اختلاف قيمت به سبب نقص عين بعد از تفريط باشد، ضامن تفاوت ناقص و غير ناقص در روز تلف مى‌باشد. و اگر اختلاف در قيمت تالف يا تفاوت تلف ناقص و غير آن باشد، قول مستعير مقدم است با يمين او در نفى زيادتى و عدم بينه مالك.

  عوضيّت عاريه در قبال عاريه يا اشتراط آن در ضمن عقد عاريه

11. اگر بگويد «أعرتك حمارى لتُعيرنى فرسك»، اقرب عدم صحّت اعاره است، به واسطه عدم تحقق قصد به تبرّع به انتفاع، اگر چه به عبارت عوضيّت نباشد و به عبارت شرطيت باشد اگر چه شرط لزوم آور نباشد به واسطه وقوع در ضمن عقد جايز.

و اگر عقد عاريه، محقّق شد و تسليم شد، پس از آن در ضمن عقد لازم ديگرى اشتراط هبه يا عاريه به علّت سبق عاريه نه به عنوان معاوضه، واقع بشود، اظهر صحّت اشتراط است. و [در] موارد عدم صحّت عاريه ـ به واسطه عدم تحقق استيمان، به سبب شرط يا غير آن ـ اظهر استحقاق اجرت المثل انتفاعات است.

الحمدللّه‌ وحده و الصلاة على سيد انبيائه وعلى سادة الاوصياء من عترته

بلغ المقام بعونه تعالى يوم الاربعاء لثمان خلون من ذى حجة الحرام

من سنة الف وواحد واربعمائة بيد العبد الجانى محمد تقى بن

محمود الغروى الجيلانى في بلدة قم المقدسة

صلوات اللّه‌ على مشرّفتها