در عين مستعاره است

هر چيزى كه صحيح و حلال است انتفاع به آن با بقاى عين آن، صحيح است اعاره آن، مثل ثوب و دابّه و دراهم براى تزيين، و رهن؛ به خلاف خبز براى اكل؛ و اگر در مثل اين [مورد]، تعبير به اعاره شد، مرجع آن اذن در اتلاف است؛ و اگر استفاده مجانيّت از قراين نشد، ضمان به اتلاف ثابت است نه تلفِ بدون تفريط.

  صحّت اعاره زمين و محدوده جواز تصرّف

صحيح است اعاره زمين براى زرع و غرس و بنا، و مستعير اقتصار بر مورد اذن مى‌نمايد مگر آنكه مفهوم شود از تعيين در عبارت در عقد عاريه (به فحوى يا مساوات) غير آن انتفاع؛ و مجرّد اخفّ بودن و اقليّت ضرر آن بر زمين، كافى نيست در جواز تعدّى از موردِ اذنِ صريح اگر چه عامّى باشد ظاهر در غير واحد از انتفاعات.

  محدوده ضمان در صورت تخطّى

و اگر مخالفت و تخطّى از مورد اذن نمود، پس اگر به زيادتى از مقدار اذن باشد، ضامن اجرت زايد است فقط، مثل اذن در حمل مقدارى بر دابّه با ازيد از آن قدر يا زرع مأذون با غير مأذون و ركوب مأذون با ارداف غير مأذون، وگرنه ضامن اجرت جميع است و اسقاط نمى‌شود آنچه مقابل اخّف است مثل زراعت و غرس.

  استعاره حيوان

جايز است استعاره هر حيوانى كه داراى منفعت محلّله باشد، مثل فحل ضراب و كلب و سنّور، و عبد و امه براى خدمت حتى براى اجنبى، با كراهت و شدّت آن در شابّه جميله نسبت به غير محل وثاقت.

استعاره شاة براى حلب ـ كه معروف به «منحه» است ـ جايز و نافذ است؛ و هم چنين غير حلب از ساير منافع؛ و غير شاة، و ساير اعيانى كه منافع آنها ميوه و عين