1. صفحه اصلی
  2. /
  3. کتب
  4. /
  5. جامع المسائل جلد دوم ص 490

جامع المسائل - جلد دوم

  • تالیف: حضرت آیت‌الله بهجت
  • سال چاپ: 1392
  • موضوع: کتاب فقهی ـ تخصصی
  • تعداد صفحات:
  • کتاب ها / جامع المسائل - جلد دوم
  • بازدید :

1

6 . جوايز سلطان جور

جوايز سلطان جائر و عمّال و واليان او در صورت عدم علم تفصيلى به حرام بودن آنها بر گيرنده، اگر چه علم اجمالى داشته باشد در صورت غير محصور بودن اطراف يا بى‌اثر بودن علم ـ كما هو الغالب ـ حلال است بر مجاز از اهل ايمان. و اين حكم عام است به هدايا و جوايز ساير ظلمه، اگر چه تجنّب فى‌الجمله اولى و احوط است.

و اگر علم به حرام بودنِ مأخوذ ـ تفصيلاً يا به علم اجمالىِ مؤثّر ـ داشته باشد، جايز نيست در حال اختيار قبول آن مگر براى ايصال به مالك با تمكّن از آن.

   وظيفه شخص در صورت اخذ جايزه حرام

و اگر قبول كرد بعد از علم يا قبل از آن، لازم است فوراً ايصال آن به مالك آن با معرفت و تمكّن؛ و مؤونه نقل براى ايصال، بر آخذ است در صورت مسبوقيّت قبضْ به علم به حرمتِ مأخوذ بر او. و در صورت مسبوقيّت علمْ به قبض، پس در اكتفاء به اعلام مالك و تخليه با احتياج اقباض به مؤونه ماليّه، يا تعيّن غرامت مؤونه نقل در صورت مطالبه نقل و رجوع به مجيز كه غارّ است، دو احتمال است، و احوط اخير است در اين صورت و در صورت سبق علم با آنكه اخذ، به اقتضاءِ تقيّه باشد.

   علم اجمالى به مالك

و اگر معلوم نبود مالك بشخصه، بلكه در ضمن محصور [ بود ]، مصالحه مى‌نمايند. و اگر محصور نبود، يا معلوم نبود، صدقه مى‌دهد از جانب مالك با استيذان از حاكم، يا دفع به حاكم مى‌نمايد. و در صورت تصدّق، نيّت نمايد تخيير مالك را بر تقدير ظهور و امكان تسليمِ بدل، بين ثواب صدقه يا اخذ بدل، على الاحوط.

   جهل به مالك

و در صورت عدم معرفت به مالك، تفحص مى‌نمايد از او بنا بر احوط؛ و مؤونه فحصْ در صورت حاجت، بر گيرنده است بنا بر احوط؛ و محتمل است در بعض