فصل سوم

اقسام غنيمت و احكام ارضين

و آن عبارت است از فايده مكتسبه به صرف سرمايه در تجارت ، يا به حيازت مباحات ، يا با اعمال به اجرت و نحو اينها ، و به آنچه از دار الحرب و محاربه با كفّار استفاده و تحصيل مى‌شود به وسيله مجاهدين به سبب قهر و غلبه بر كفّار با آلات حرب .

و آن سه قسم است: منقول و غيرِ منقول و اسير مثل زن و طفل .

   غنيمت منقول

1 . قسم اوّل در صورت صحّت تملّك مُسلم آن را ، مخصوص به غانمين است بعد از اخراج خمس و جعائل، يعنى آنچه را كه براى مصالحى امام يا نايب او، براى اشخاص قرار داده به واسطه عملى، مثل دلالت بر عورت يا طريق يا حفظ مسلمانها و نحو اينها ؛ پس بعد از اخذ اينها، بقيه بين غانمين تقسيم مى‌شود . و تصرّف غانمين در آنها قبل از قسمت و اختصاص، جايز نيست مثل ساير مشتركات مگر با اذن همه ، مگر اشيايى كه محل حاجت فعليّه باشد براى اهل غنيمت و عوض و بدل كه به آنها اكتفاء نمايند، نداشته باشد و تأخير مناسب نباشد، مثل علف دواب و طعام ماكول ، كه جايز است تصرّف در آنها به قدر حاجت ، و استيذان متصدّىِ مأذون، موافق احتياط است .

   خروج اشياء غير قابل تملّك از غنيمت

و اشيايى كه قابل تملّك مسلم نيست، مثل خمر و خنزير و كتب ضلال حتى تورات و انجيل كه محرّفند، داخل غنيمت نيستند و در حساب غنيمت آورده نمى‌شوند، مگر