ج . اول آن، وقت طلوع فجر دوم [ است ] كه صبح صادقش مى‌گويند، و بايد ترك نمايد از آن وقت، امورى را كه خواهد آمد، مگر جماع كه بايد ترك كند آن را پيش از صبح[1] و در حكم جماع است استمنا.

و آخر آن، بر طرف شدن حمره مشرق و از سمت رأس گذشتنِ آن [ است  ]بنا  بر اقوى و احوط.[2]

س . در نيّت روزه كفايت مى‌كند قصد نمودن قربةً الى‌اللّه‌ يا نه؟

ج . بلى كفايت مى‌كند، ولى بايد تعيين آن نمايد هر گاه متعيّن نباشد.

س . قصد وجوب يا استحباب يا مثل آن، يا اخطار، ضرور هست يا نه؟

ج . ضرور نيست.

  عدم لزوم قصد وجوب در صوم رمضان

س . در نيّت ماه رمضان، قصد قربت كردن بى‌قصدِ وجوب و تعيين، كافى است يا نه؟

ج . بلى كافى است اگر بداند كه ماه رمضان است؛ و اگر نداند و روزه بگيرد به نيّت غير ماه رمضان و بعد معلوم شود كه ماه رمضان بوده، پس اگر روزه از غير نبوده، كفايت مى‌كند و مسقِط قضا خواهد بود والاّ محلّ تأمّل است؛[3] لكن در استيجار، بلكه نذر و

[1] . در صورت عدم تمكّن از طَهور بعد از آن و قبل از صبح؛ و همچنين با عدم تمكّن از خصوص طهارت مائيّه بنا  بر اظهر تكليفاً؛ و امّا به حسب وضع، پس حكم آن خالى از تأمّل نيست؛ و احتياط در صورت وقوع در ماه رمضان و آنچه در حكم آن است، در جمع بين ادا با طهارت ترابيّه و قضا است.

[2] . اقوى كفايت استتار قرص است؛ و احوط و افضل، رعايت ذهاب حمره مشرقيّه است از سمت رأس به جانب مغرب.

[3] . در صورت انحلال مقصود به واجب و از غير بودن، اظهر صحّت است از رمضان.