در صورت مشقّت بودن روزه بر ايشان، بلكه در صورت تعذّر نيز على‌الاحوط،[1] تصدّق نمودن از هر روزى به مدّى از طعام و شرط نيست ـ علاوه بر اين در اخير  ـ يأس از بُرء[2] على‌الاحوط و واجب نيست قضا، بر مردِ پير و زنِ پير اگر آسان نباشد روزه گرفتن بر ايشان فى ما بعد والاّ احوط قضا است[3] اگر چه اقوى عدم است.

  روزه شخص مبتلا به مرض عطش

و اما صاحب ناخوشىِ عطش، پس اگر برء از مرض از براى او حاصل شود در بين آن رمضان و رمضان آينده، واجب است بر او قضا؛ و واجب نيست اگر برء حاصل نشود[4] و جايز است آب را سير بخورد.

  روزه زن حامله و شير دهنده

س . اگر زن حامله‌اى كه وضع حمل او نزديك باشد، بترسد بر خود يا طفل در شكم يا بر هر دو چه از تشنگى باشد و چه گرسنگى، تكليفش چيست؟

ج . واجب است افطار نمايد؛ و همچنين زنى كه شير مى‌دهد طفل را و كم باشد شير او

[1] . بلكه على‌الاقوى.

[2] . بلكه شرط است على الاقوى در وجوب فديه، و شرط نيست در جواز افطار.

[3] . بلكه اقوى وجوب قضا است در صورت تمكّن قبل از رمضان آينده، پس اگر بُرء حاصل شود فيما بين دو رمضان، به حكم مريض است، وگرنه مكلّف به فديه است بنا  بر آنچه خواهد آمد ـ ان شاءاللّه‌ ـ در حكم مريض؛ لكن تحديد وجوبِ قضا به بُرء بين دو رمضان، محلّ تأمّل است در غير مرض از ساير اعذار.

[4] . و فديه در اين صورت ـ يعنى عدم برء فيما بين دو رمضان ـ بر او ثابت است چنانچه گذشت در شيخ و شيخه.