1
مكروه است شرفهها كه بنا مىشود در بالاى ديوار مسجد و آن كنگره ديوار است.
و بناى محاريب در داخل مسجد نه در ديوار مسجد، جايز نيست؛ و در كراهت آن در نفس ديوار به ازدياد از متعارفِ مستمرِّ به حسب عمل، تأمّل است.
مستحبّات و مكروهات در مسجد
و طريقْ قرار دادن مسجد، مكروه است، و ظاهر اين است كه موضوعِ استطراق، منتفى مىشود با نماز خواندن.
و مستحبّ است ترك بيع و شرا در مسجد، بلكه مطلق معاوضات و معاملات از عقود و ايقاعات غير عباديّه، مانند «نذر» و «عتق» و «وقف» و «نكاح» كه حيثيّت عباديّت دارند؛
و ترك راه دادن ديوانهها و اطفال غير مميّزين كه مراعات آداب مساجد نمىنمايند؛
و انفاذ حكم، نه فتوا و تعلّم آن، بلكه انفاذ حكم هم ممكن است با ضمايم و مقارنات، مختلف باشد در كراهت، يا استحباب، يا وجوب، چنانچه مستفاد است از حكايت «دكّهالقضاى مسجد كوفه»؛
و تعريف گمشدهها؛ و رفع صوت در آن، و اجراى حدود غير ملوِّثه محرّمه در آن؛ و ترك لغو و ذكر دنيا و خوض در باطل اگر حرام نباشد؛ و انشاد شعر در مسجد غير آنچه كه معلوم است رجحان آن مطلقا، مثل آنچه در معارف حقه و مدايح اهل بيت رسالت ـ صلّىاللّهعليهوآلهوسلّم ـ و مراثى ايشان و مواعظ و حكم و استدلالات لازمه، براى معالم دينيّه باشد با خالى بودن از مفاسد و عناوين مكروهه ديگر، مانند رفع صوت تا حدّ كراهت.
و تخصيص خواندنيهاى در مسجد، به قرآن، دور نيست استحبابش، مگر آن كه در مقابل معلوم الرجحان مطلق باشد. و توقير مسجد به ترك منافياتِ احترام، مستحبّ است مطلقا، و در بعض آنها كراهت ثابت است.