س . كيفيّت نماز آيات و سبب آن را بيان فرماييد.

ج . بدان كه سبب [ نماز ] آيات عبارت از گرفتن آفتاب و ماه است، چه تمام قرص آنها گرفته شود و چه بعض آنها، از آن خوف حاصل بشود يا نه؛ و «زلزله» و «بادهاى سياه و سرخ و زرد» بر نحو غير معتاد و تاريكى شديد و صاعقه و علامات مخوِّفه كه در آسمان ظاهر مى‌شود يا در زمين، چون فرو رفتن آن. و مـدار در خوف،[1] بر اغلب ناس است ونترسيدن نادرى از ايشان، مناط حكم نيست.

  وقت اداى خسوف و كسوف

س . نماز خسوف و كسوف تا چه وقت، ادا مى‌شود؟

ج . وقت اداى كسوف و خسوف، از اوّل گرفتن قرص تا تمام انجلاء است بنا  بر اصحّ و همچنين نماز هر آيتى كه وقت آن وسعت نماز را داشته باشد، پس وقتِ اداى آن نماز، عبارت است از آن وقت.

و احوط در كسوف[2] و خسوف آن است كه پيش از شروع در انجلاء، نيّت قربت ادا نمايد و بعد از شروع در انجلاء و قبل از اتمام انجلاء، نيّت قربت مطلقه بكند؛ و اگر مقدار يك ركعت از وقت را درك نمايد، نماز او ادا است،[3] چنانچه در يوميّه گذشت.

امّا اگر آيت به نوعى باشد كه وقت آن وسعت نماز را نداشته باشد، مثل «زلزله» كه در اغلب اوقات بر اين وجه است و مثل صيحه و رعد و برق شديد، پس واجب است كه مقارن آن،[4] شروع در نماز كند؛ و اگر عصيان نموده [ و  ]مقارن آن به جا نياورده،

[1] . يعنى در جميع مذكورات غير كسوفين و زلزله.

[2] . اين احتياط ترك نشود؛ و همچنين در صور تدارك بعد از اين وقت كه در تعليقه ذكر شد، قصد ادا و قضا ننمايد براى رعايت احتمال عدم توقيت.

[3] . بنا  بر اقوى در صورت وسعت تمام در واقع وگرنه احوط است.

[4] . يعنى به فوريّت.