1
<-> و لازمِ اين كه مخرج و محلِّل واجب است و اين كه خروج به هر كدام از دو صيغه اخيره حاصل مىشود، اين است كه وجوب، «تخييرى» باشد، اگر چه افضلِ فردين، اوّلى است در صورت تعقّب به دوّمى كه حينالوقوع، دوّمى متّصف به استحباب، يا جزء واجبى مرتبه فاضله واجب تخييرى است.
و صيغه اوّلى از طرفينِ تخيير «السّلام علينا و على عباداللّه الصّالحين» بدون تغيير است، و صيغه دوّمى «السّلام عليكم» بدون تغيير حتى به تنكير است بنا بر احوط. و اظهر استحباب «و رحمة اللّه و بركاته» است، اگر چه احوط، عدم ترك آن است خصوصاً «و رحمهاللّه»؛ و احوط ـ ندباً ـ عدم تعيين مُخرج است در صورتى كه هر دو را بگويد؛ و مستحبّ است ـ چنانچه گذشت ـ بعد از صيغه اُولى، صيغه ثانيه، و در استحبابِ عكس، تأمّل است.
و حكم جلوسِ در حال سلام، و طمأنينه، و استقبال، و شروط نماز، حكم تشهد واجب است و در عربيّت و اعراب و نحو اينها، [ نيز ] به حكم تشهد است.
و مستحبّ است براى منفرد، يك سلام به صيغه «السّلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته» اگر چه خارج شده باشد با صيغه اوُلى از نماز، در حال استقبال، و اشاره مىكند به آن به طرْف چشم خودش به سوى طرف راست خود، و همچنين امام، لكن مىتواند مثل منفرد ايما نمايد، و مىتواند قدرى بيشتر با عدم التفاتِ مكروه، اشاره به طرف روى خود به سمت راستِ خودش از مأمومين نمايد. و منفرد [ مأموم ] مثل امام [ است ]لكن زياد مىكند يك سلام ديگر به طرف چپ با طرف روى خود اگر در آن طرف، مأمومى باشد. <->