ج . نماز را تمام كند و بعد از نماز واجب است، قضاى تشهد را بخواند و دو سجده سهوِ واجب، به جا آورد.

س . اگر پيش از سلام متذكّر شد كه تشهد آخر را نخوانده، چه بايد كرد؟

ج . بايد برگردد و تشهد را بخواند و نماز را تمام كند.

س . اگر بعد از سلام، به خاطرش آمد كه تشهد آخر را نخوانده چه كند؟

ج . آن را بخواند نه به قصدِ ادا و قضا و سلام را هم بگويد و دو سجده سهو واجب به جا آورد[1] اگر منافى كه عمداً يا سهواً نماز را باطل مى‌كند به جا نياورده باشد على الاحوط،[2] اگر چه قضاى تشهدِ فقط، خالى از قوّت نيست، و سجده سهو، براى تشهد فراموش شده خواهد بود، نه براى سلام بيجا.

س . اگر دو سجده را در ركعت آخر فراموش كرد و سلام نماز را داد و بعد به خاطرش آمد كه دو سجده را نكرده، تكليفش چيست؟

ج . برگردد و دو سجده را به جا آورد و تشهد را بخواند و سلام نماز را بدهد و دو سجده سهوِ واجب، براى سلام بيجا به جا آورد اگر منافى عمدى و سهوى سر نزده باشد با اعاده نماز على الاحوط،[3] و اقوى[4] كفايت اعاده نماز است.

س . هرگاه در ركعت آخر يك سجده را فراموش كرد و سلام نماز را داد، چه صورت دارد؟

ج . سجده را به جا آورد نه به قصد ادا و قضا، و نماز را تمام نمايد و دو سجده سهو واجب، بلكه چهار سجده، بكند على الاحوط، و اقوى كفايت[5] قضاى سجده است با

[1] .  به قصد وظيفه فعليّه.

[2] . ترك نشود.

[3] . ترك نشود.

[4] . اقوائيّت، محلّ تأمّل است به حسب تكليف، بلكه قبل از ابطال يقينى عمل سابق.

[5] .  خالى از تأمّل نيست.