آخرين وقت ادا بودن نماز

س . آيا نماز تا به كِىْ ادا است؟

ج . به قدرى كه ركعتى از آخر وقت باقى است [ كه  ]اگر مصلّى او را درك نمود، نماز را اداءً به جا آورد نه قضاءً، اگر چه باقى او را بعد از وقت به جا آورد.

لزوم مراعات ابتدا و انتهاى وقت نماز

و جايز نيست تأخير انداختن نماز را از وقتى كه از براى آن تحديد شده است و نه مقدّم داشتن بر آن؛ و اگر نماز پيش از وقت نمود، باطل است، چه تمام نماز پيش از وقت، واقع شده باشد چه بعض آن، چه به عمد كرده چه به فراموشى، چه مسأله را دانسته باشد چه ندانسته باشد، چه وقت را بشناسد چه نشناسد.

  عدم جواز اكتفا به ظن دخول وقت

س . آيا جايز است اعتماد نمودن به مظنّه در داخل شدن وقت يا نه؟

ج . جايز نيست با ممكن بودن علم. و قول دو نفر عادل، معتبر است و قائم مقام علم است على الاقوى.

و هر گاه حاصل بشود مظنّه از اذان شخصِ معتمَد يا قول يك عادل، اعتماد جايز نيست، بلى جايز است هرگاه ممكن نشود علم در هواى ابرى؛ و احوط آن است كه در غير هواى ابرى صبر نمايد تا علم به دخول وقت حاصل شود. و هرگاه ظاهر شود كه مظنّه آن فاسد بوده است، بايد اعاده كند نماز را هرگاه تمامِ نماز در خارج وقت به جا آورده شد. و اگر جزئى از آن در وقت واقع شده هر چند سلامِ واجب باشد، اعاده نكند در صورت جوازِ اكتفا به ظنّ مثل هواى ابرى يا يقين به دخول وقت.

اشتغال به عصر يا عشا قبل از خواندن ظهر يا مغرب

و اگر كسى مشغول نماز عصر يا عشا شود پيش از نماز ظهر و مغرب، پس اگر متذكر شود در حالتى كه در نماز باشد، عدول نمايد به نيت نماز پيش، چه ظهر باشد و چه