1
وقت فضيلت و وقت اجزايى در نمازهاى يوميه
امّا وقت فضيلت در نماز ظهر، از وقت زوال آفتاب است از دايره نصف النهار[1] در
<-> رجاى مطلوبيّت.
و اظهر عدم سقوط رواتب نهاريه در اماكن تخيير است، اگر چه فريضه را در خارج ايقاع نمايد، يا قاصد آن باشد، يا قصراً در داخل ايقاع نمايد، بلكه ثابت است نافله با عدم تعيّن تقصير؛ و همچنين ثابت است در صورت تعيّنِ اتمام بر مسافر، مانند كثير السفر.
و ساقط است با تعيّن قصر، اگر چه به سبب خوف و فريضه صلات خوف باشد. و اگر حاضر است و ناوىِ سفر [ موجبِ ] تقصير و نمازِ در سفر قصراً است، مىتواند نافله را در حضر بخواند؛ چنانچه مىتواند فريضه را تماماً بخواند و نيّت تقصير و فعليّت آن، موجب ترك نافله در حضر نيست، به خلاف مسافرى كه ناوى اتمامِ در منزل باشد [ كه ] نمىتواند در سفر، نافله را به جا آورد و اگر چه واقعاً نماز را تماماً در منزل هم بخواند.
و اظهر مشروعيت قضاى نوافل نهاريه سفر است در شب، همچنان كه نماز شبِ مسافر، در روز قضا مىشود، اگر چه قضاى نهاريّه سفر در شب، تأكّد ندارد.
نافله مطلقه، مقيّد است به تشّهد و تسليم در هر دو ركعت بنا بر اقوى در غير «وتر» و نماز «اعرابى»؛و مراد از وتر يك ركعت اخيره نماز شب، بعد از دو ركعت شفع با سلام جدا از وتر است. و اظهر در تشخيص معناى حقيقى، همين است كه مقابل شفع است، نه مجموع سه ركعت با فصل، اگر چه مورد استعمال هست مانند اوّلى.
[1] . و معلوم مىشود به حدوثِ سايه بعد از انعدام، در مواقع مسامته؛ و به زيادتى، بعد از نقصان، در غير آن مواقع كه غالب ازمنه است در غالب امكنه؛ و به خروج سايه از <->
خطّ نصفالنهار كه به مثل «دائره هنديّه» استخراج شود به طرف مشرق؛ و به ميل آفتاب به جانب ابروى راست، براى كسانى كه نقطه جنوب را در امكنه شماليّه، تحصيل نموده و استقبال آن نقطه نمايند.
عدم تفاوت وقت فضيلت در تابستان و زمستان
و تسويه «شتاء» و «صيف» هم در خبر «محمد بن حكيم»، منصوص و موافق ظاهرِ مشهور است، بلكه قائل به فرق بين ازمنه نيست برحسب منقول از «مصابيح».
و مراد از منصوص در اين جا، دخولِ غايت است به قدر اداءِ فريضه، و اين يكى از دو وجه است كه اشاره به آنها مىشود و اين هم اختصاص به تابستان ندارد، مگر به عنوان إبراد كه خواهد آمد در ظهر.