1
ج . هرگاه ركن است و داخل در ركن ديگر نشده، برگردد او را به جا آورد؛[1] و اگر داخل در ركن شده، نمازش باطل است، و همچنين در صورت زياد كردن ركن مطلقا.
و اگر غير ركن باشد و محلّش باقى است، برگردد و آن را به جا آورد، نمازش صحيح است؛[2] و اگر از محلّش گذشته است ضرر ندارد.[3]
<-> اگر يقين به فعلْ حاصل كرد، چيزى بر او نيست. و اگر شكّ كرد در اين كه فائت يك سجده بوده يا دو سجده از دو ركعت، بنا بر اقلّ مىگذارد.
اگر قضاى سجده يا تشهد در ظهر واجب شد و وقت عصر مضيّق شد پس اگر ادراك يك ركعت عصر مىكند، احوط تقديم قضا است؛ و گرنه احوط فعل عصر و تأخير قضا و اعاده اصل ظهر است، و همچنين در مزاحمت نماز احتياط با وقت عصر.
و اذكار ركوع يا سجود را اگر فراموش كرد و بعد از رفع رأس، متذكّر شد، نماز صحيح است و احتياطاً سجده سهو براى نقص واجب به جا مىآورد؛ و اگر قبل از رفع رأس، متذكّر شد كه اذكار بدون طمأنينه ادا شده نسياناً، احوط اعاده ذكر است به قصد قربت در مقابل جزئيّت؛ و همچنين اخلال به وضع يكى از مساجد سهواً در حال ذكر.
و چنانچه اشاره شد فوت يقينى محلّ ركوع منسى به تحقّق سجده ثانيه، بقاى محل بعد از سلام يا قبل از آن [ است ] كه اگر منافى محقّق شد قابل تدارك نيست و نماز باطل مىشود.
[1] . و براى زيادتىهاى سهويّه، بعد از نماز، سجود سهو اگر چهاحتياطى باشد به جا آورد.
[2] . با سجود سهو چنانچه گذشت.
[3] . اگر چيزى باشد كه قضا دارد، به جا آورد، و براى زيادتى و نقيصه كه باشد، سجود
<-> سهو به جا آورد اگر چه احتياطى باشد.