كره خارج است ؛ و فرقى در داخل، بين حليب و لباء و رائب و مخيض نيست .

 ☐ تبديل متعلق قسم، مثل گندم به آرد

9. اگر در حلف گفت : «گندم را نمى‌خورم» خوردن آرد آن را حنث نمى‌شود ؛ و اگر گفت «اين گندم را» مبنىّ بر تقديم توصيف بر اشاره است . لكن اظهر حنث است مطلقا يعنى با اشاره و بدون آن ( به خلاف رطب و اين رطب ) مگر با قرينه بر خلاف يا قصد خلاف آنچه استظهار شد ؛ و تغييرات صفتى بلكه ذاتى به استحاله ، كليّت ندارد حكم صورت اشتمال بر اشاره و عدم آن ، بلكه تابع استظهار و وجود قرائن است ، مثل آنكه متعارف در اكل حنطه غالبا خبز است ، يا غرض قائم در رفع جسمى به اعم از صورت نوعيّه متعلّق باشد .

و ممكن است بين تغييرات، فرق باشد مثل تخم مرغ و جوجه كه شبيه به رطب و خرما است ، و دانه و زرع كه شبيه به آرد و نان نيست مگر با قرينه بر خلاف يا قصد خلاف ، و هم چنين گوسفند و مذبوح و مطبوخ كه مثل گندم و نان است در آنچه اشاره به آن شد ؛ و زوال اسم اثرى ندارد به حسب آنچه استظهار مى‌شود از تعلّق اكل به حنطه ، و غلبه اكل آن در اكل نان شده از آن است ؛ و اشاره و توصيف يا جمع بين آنها تأثير در تعميم و تخصيص به حسب وجودات عَرْضيّه يا يك وجود دارد ، و محل بحث، تبدّلات طوليَه است .

و هم چنين اگر بگويد : «اين آرد را نمى‌خورم»، اگر نان درست شد از آن حنث نيست ؛ مگر قصد عام نمايد به نحوى كه گذشت در اشتمال بر قرينه و عدم آن ، يا تقديم اشاره بشود بر توصيف با قرينه بر تقديم .

 ☐ اقتصار بر آنچه قسم بر آن صادق است

10. اگر گفت در حلف : نمى‌خورم گوشتى را ، با خوردن اَليه ( دنبه ) حنث واقع نمى‌شود ، كه صدق پيه و گوشت بر آن نمى‌كند ؛ و هم به خوردن پيه اگر چه پيه